Ισορροπία τρόμου ανάμεσα σε Ισραήλ και Χεζμπολάχ - Τι σημαίνει για τις διαπραγματεύσεις
Παλαιστίνιοι περπατούν μέσα στη σκόνη και τα συντρίμμια σπιτιών μετά από ισραηλινή επιδρομή στη Χαν Γιουνις στη Λωρίδα της Γάζας στις 22 Ιουλίου, 2024
AP Photo/Abdel Kareem HanaΤο νέο επεισόδιο στο θέατρο του πολέμου στη Μέση Ανατολή με το Ισραήλ να επιτίθεται με αεροπορικά πλήγματα στο Νότιο Λίβανο και τη Χεζμπολάχ να απαντά με «βροχή» ρουκετών και drones, δημιουργεί νέα δεδομένα, καθώς υποσκάπτει τις διπλωματικές ενέργεις για την κατάπαυση του πυρός, αν και οι ΗΠΑ συνεχίζουν να διαμηνύουν ότι η δυνατότητα είναι ακόμα ενεργή.
«Δεν νομίζω ότι θα είναι η επίθεση της Χεζμπολαχ που θα εμποδίσει τις διαπραγματεύσεις » εκτιμά μιλώντας στο CNN Greece o Πολιτικός Επιστήμονας-Διεθνολόγος Θόδωρος Τσίκας, υπογραμμίζοντας παράλληλα πώς υπάρχουν αρκετές πιέσεις από την διεθνή κοινότητα με τις συζητήσεις να «επικεντρώνονται στον έλεγχο των συνόρων της Λωρίδας της Γάζας με την Αίγυπτο. Εκεί φαίνεται ότι με την επιμονή του ισραηλινού πρωθυπουργού του Νετανιάχου να συνεχίσουν να τα ελέγχουν τα ισραηλινά στρατεύματα υπάρχει διαφωνία όχι μόνο της Χαμάς αλλά διαφωνία και της Αιγύπτου και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής ».
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ επιμένει να μην αποχωρήσουν τα ισραηλινά στρατεύματα από τον λεγόμενο διάδρομο της Φιλαδέλφειας , κατά μήκος της Λωρίδας της Γάζας με την Αίγυπτο όπου με τον διάδρομο Νετζαρίμ που διατρέχει τον θύλακα , αποτελούν δύο από τα βασικά σημαία τριβής στις διαπραγματεύσεις. Ο Πολιτικός Επιστήμονας-Διεθνολόγος Θόδωρος Τσίκας αναφέρει πώς « αν συνεχίσουν να υπάρχουν εκεί στρατεύματα σημαίνει ότι υπάρχει κατοχή , ισραηλινή κατοχή της Λωρίδας της Γάζας. Και όλοι έχουν δηλώσει συμπεριλαμβανομένων και των αμερικανών ότι δεν θα αποδεχθούν κατοχή της Λωρίδας της Γάζας από το Ισραήλ. Όσο επιμένει σε αυτό το Ισραήλ, δεν δέχεται και η Αίγυπτος να αναλάβει ευθύνες για την ασφάλεια των συνόρων της Γάζας με την Αίγυπτο, δηλαδή να ελέγχει την ροή παράνομου οπλισμού και λαθρεμπορίου μέσω των σηράγγων και μέσω των συνόρων τα οποία μέχρι τώρα ήλεγχε η Χαμά».
Ο Νετανιάχου και το πολιτικό του μέλλον
Ο Μπενιαμόν Νετανιάχουν βρίσκεται και πάλι με την πάλι στον τοίχο υπό την πίεση των οικογενειών των Ισραηλινών ομήρων για επίτευξη συμφωνίας με την Χαμάς. Την ίδια ώρα , μέσα στην Κνεσέτ , την ισραηλινή Βουλή με κάθε απόφασή του μετρά αντιπάλους και συμμάχους . Σύμφωνα με τον Θόδωρο Τσίκα , η κυβέρνηση Νετανιάχου « έχει πολύ μικρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Είναι πολύ ισχνή η πλειοψηφία της μέσα στην Κνεσέτ , την ισραηλινή Βουλή και εξαρτάται από την στήριξη δύο μικρών ακροδεξιών κομμάτων, κομμάτων που εκφράζουν υπερορθόδοξους Εβραίους, τα οποία δεν επιθυμούν καμιά συμφωνία στο μέτωπο της Γάζας. Επομένως, ο πρωθυπουργός Νετανιάχου σκέφτεται πολύ το πολιτικό του μέλλον». Ο πολιτικός επιστήμονας και διεθνολόγος αναλύει στο CNN Greece πως η πολιτική επιβίωση του Ισραηλινού πρωθυπουργού εξαρτάται από την κίνησή του στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων υπογραμμίζοντας πως αν « πάει σε συμφωνία , κινδυνεύει να πέσει η κυβέρνηση του εάν αποχωρήσουν τα δύο ακροδεξιά κόμματα. Φαίνεται ότι ο Νετανιάχου κάνει ορισμένες διαπραγματεύσεις με τα δύο μικρά αυτά κόμματα ώστε σε περίπτωση συμφωνίας να αποχωρήσουν μεν από την κυβέρνηση αλλά να μην ψηφίσουν προτάσεις μομφής εναντίον της κυβέρνησης που πιθανόν να καταθέσει η αντιπολίτευση ».
Οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για πιθανή επίθεση του Ιράν
Οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει δύο αεροπλανοφόρα στην Μέση Ανατολή , τη στιγμή που η διεθνής κοινότητα αναμένει τα αντίποινα του Ιράν εναντίον του Ισραήλ, μετά τη δολοφονία του επικεφαλής της Χαμάς , Χανίγιε .
Σύμφωνα με το αμερικανικό Πεντάγωνο , τα συγκεκριμένα αεροπλανοφόρα είναι « ένα πολύ ισχυρό μήνυμα » αποτροπής στο Ιράν , με τον Πολιτικό Επιστήμονα-Διεθνολόγο Θόδωρο Τσίκα να αναφέρει πώς σε περίπτωση που το Ισραήλ δεχθεί μαζική εκτόξευση πυραύλων αποτελούν « μία ασπίδα προστασίας » και συνεχίζει ότι « το Iron Dome δεν θα μπορέσει να συγκρατήσει όλα τα πυραλικά χτυπήματα. Από εκεί και πέρα εάν η επίθεση του Ιράν ξεπεράσει ορισμένα όρια φυσικά και από αυτά τα αεροπλανοφόρα μπορεί να εκτοξευθούν και επιθέσεις εναντίον του ίδιου του Ιράν». Σε περίπτωση που το Ιράν ξεπεράσει τα όρια σύμφωνα με τον Θόδωρο Τσίκα τότε « θα δεχθεί σίγουρα επίθεση από το Ισραήλ και πολύ πιθανόν από τις Ηνωμένες Πολιτείες . Θα χτυπηθεί η στρατιωτική υποδομή του, θα χτυπηθεί το πυρηνικό του πρόγραμμα και θα χτυπηθεί και οικονομία του , η οποία έτσι κι αλλιώς περνάει δύσκολες στιγμές λόγω των διεθνών κυρώσεων που του έχουν επιβληθεί εξαιτίας του γεγονότος ότι το Ιράν δεν δέχεται πλέον διεθνείς επιθεωρητές στο πυρηνικό του πρόγραμμα» .
Ο Θόδωρος Τσίκας, Πολιτικός Επιστήμονας - Διεθνολόγος
houlakiΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Είναι ραγδαίες οι εξελίξεις στην Μέση Ανατολή. Το Ισραήλ προχώρησε σε βομβαρδισμούς στον νότιο Λίβανο και η Χεζμπολάχ σφυροκόπησε με ρουκέτες το Ισραήλ. Τι σηματοδοτεί αυτή η εξέλιξη;
Είναι μία από πολλού αναμενόμενη απάντηση της Χεζμπολάχ διότι είχε χτυπηθεί από το Ισραήλ ο υπ’ αριθμόν 2 της οργάνωσης, ο αρχηγός του στρατιωτικού της σκέλους μετά από μία επίθεση που είχε κάνει η Χεζμπολάχ στα υψώματα του Γκολαν με ρουκέτες. Είναι βέβαιο ότι (η Χεζμπολάχ) απευθύνεται στο εσωτερικό της ακροατήριο, στέλνει δηλαδή μήνυμα ότι μπορεί να απαντά σε επιθέσεις του Ισραήλ, αποτελεί όμως και μια επίδειξη δύναμης προς το Ισραήλ και τον υπόλοιπο κόσμο ότι οι μαχητικές της δυνατότητες είναι αρκετά μεγάλες, σίγουρα πολύ μεγαλύτερες από αυτές που έχει η Χαμάς στη Γάζα. Το μεγάλο θέμα τώρα είναι πώς θα απαντήσει το Ισραήλ, θα θελήσει τώρα αυτή τη στιγμή να ανοίξει ένα μεγάλο μειζον μέτωπο προς τον βορρά ; Ξέρουμε ότι υπάρχουν φωνές μέσα στην ισραηλινή κυβέρνηση που λένε τώρα ότι κατά κάποιον τρόπο ολοκληρώνεται σιγά σιγά η σύγκρουση στην Γάζα είναι καιρός να λυθεί το θέμα σε εισαγωγικά και την Χεζμπολαχ, διότι η Χεζμπολαχ εδώ και πολύ καιρό πολύ πριν την σύγκρουση στη Γάζα εξαπολύει επιθεσεις εναντίον του Ισραήλ με αποτέλεσμα χιλιάδες κάτοικοι να έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους και να έχουν εκτοπιστεί σε άλλα μέρη του Ισραήλ τα οποια μένουν σε ξενώνες. Πιθανόν λοιπόν κάποια στιγμή. Η κυβέρνηση του Ισραήλ να θελήσει να επαναφέρει αυτούς τους κατοίκους τα σπίτια τους από το να διαιωνίζεται ο εκτοπισμός τους. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να εξαλειφθεί ή τουλάχιστον να μειωθεί η απειλή από την Χεζμπολάχ από τα σύνορα του Λιβάνου. Πρέπει να δει κανείς πότε θα γίνει αυτό και πως θα οργανωθεί από το ίδιο το Ισραήλ. Μπορεί να μη γίνει τώρα πάντως επειδή έχει βάθος η σύγκρουση γιατί μέτρα πολλά χρόνια η σύγκρουση Χεζμπολάχ.- Ισραήλ Είναι βέβαιο ότι δεν θα σταματήσει εδώ. Μπορεί να μη γίνει άμεσα αλλά είναι βέβαιο ότι θα έχει και μέλλον. Ο νότιος Λίβανος έχει καταντήσει κράτος εν κράτει, είναι φέουδο της Χεζμπολάχ.
Άρα δεν μπορεί να μπει ούτε ο επίσημος λιβανικος στρατός στο νότιο Λίβανο. Αυτό σημαίνει ότι ο Λίβανος είναι όμηρος της Χεζμπολάχ Και μπορεί ως κράτος να εμπλακεί σε πόλεμο χωρίς να μπορεί να ελέγξει τις αιτίες για τις οποίες εμπλέκεται σε πόλεμο
Η συγκεκριμένη εξέλιξη αλλάζει το σκηνικό στο νέο κύκλο διαπραγματεύσεων;
Νομίζω ότι το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις διευκόλυνε την απόφαση της Χεζμπολάχ να το κάνει τώρα. Αν είχαν προχωρήσει διαπραγμάτευση θα ήταν πολύ δύσκολο να υλοποιήσει. Το γεγονός ότι βρίσκονται σε μία πολύ μεγάλη δυσκολία τους διευκολύνει να κάνει κάτι που το έχουν εξαγγείλει και δεν θα μπορούσα να μην το κάνουν. Τώρα φαίνεται ότι αν υπάρχει συμφέρον στις διάφορες πλευρές να υπάρξει λήξη στις διαπραγματεύσεις. Δεν νομίζω ότι θα είναι η επίθεση της Χεζμπολαχ που θα εμποδίσει τις διαπραγματεύσεις . Πλην όμως δεν ακόμη έχει αποδειχθεί αυτή η πολιτική βούληση. Είναι ακομα πολύ μακριά οι διαπραγματευτές σε σχέση με τα κρίσιμα σημεία μιας συμφωνίας για κατάπαυση του πυρός . Αυτό σημαίνει ότι έχουμε ακόμη αρκετό μέλλον για τις διαπραγματεύσεις .
Κατά πόσο το εύρος της σύγκρουσης όπως και το πολιτικό πλαίσιο στο Ισραήλ περιπλέκουν το έργο των μεσολαβητών ;
Το περιπλέκουν πολύ. Να μην ξεχνάμε ότι η κυβέρνηση Νετανιάχου έχει πολύ μικρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Είναι πολύ ισχνή η πλειοψηφία της μέσα στην Κνεσέτ , την ισραηλινή Βουλή και εξαρτάται από την στήριξη δύο μικρών ακροδεξιών κομμάτων, κομμάτων που εκφράζουν υπέρ -ορθόδοξους Εβραίους, τα οποία δεν επιθυμούν καμιά συμφωνία στο μέτωπο της Γάζας. Επομένως, ο πρωθυπουργός Νετανιάχου σκέφτεται πολύ το πολιτικό του μέλλον. Εάν πάει σε συμφωνία , κινδυνεύει να πέσει η κυβέρνηση του εάν αποχωρήσουν τα δύο ακροδεξιά κόμματα. Φαίνεται ότι ο Νετανιάχου κάνει ορισμένες διαπραγματεύσεις με τα δύο μικρά αυτά κόμματα ώστε σε περίπτωση συμφωνίας να αποχωρήσουν μεν από την κυβέρνηση αλλά να μην ψηφίσουν προτάσεις μομφής εναντίον της κυβέρνησης που πιθανόν να καταθέσει η αντιπολίτευση. Από την άλλη , φυσικά υπάρχει μία μεγάλη πίεση από μεγάλο μέρος της ισραηλινής κοινωνίας για την απελευθέρωση των ισραηλινών ομήρων που έχουν απαχθεί από την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς την 7η Οκτωβρίου. Και αυτό είναι ένα μείζον ζήτημα που απασχολεί την ισραηλινή κοινωνία γι’ αυτό και δεν είναι τυχαίο ότι δύο μεγάλα κόμματα της ισραηλινής αντιπολίτευσης, ένα κεντρώο και ένα κεντροαριστερό έχουν διαμηνύσει στον Νετανιάχου ότι θα τον στηρίξουν σε περίπτωση που θα υπάρξει συμφωνία στην Γάζα , φυσικά με απελευθέρωση των ισραηλινών ομήρων. Επομένως , αυτές οι εξελίξεις παίζουν πολύ μεγάλο ρόλο στο πόσα βήματα μπορεί να κάνει ο Νετανιάχου στην διαπραγμάτευση για τη Γάζα.
Ποιες είναι οι γεωπολιτικές προεκτάσεις και τι επιπτώσεις μπορεί να έχει μία πιθανή διάχυση της κρίσης στην ευρύτερη περιοχή;
Μια πιθανή διάχυση της κρίσης θα είναι ένα καταστροφικό σενάριο, αυτό το ξέρουν όλοι και γι’ αυτό βλέπουμε ότι καταβάλλονται πολλές προσπάθειες να μην γίνει αυτό. Πρώτα απ’ όλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής θα έπρεπε να διαθέσουν πάρα πολλούς πόρους , ανθρώπινους , οικονομικούς, στρατιωτικούς για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις απειλές που θα υπάρξουν εκεί ακόμα και σε βάρος αμερικανικών δυνάμεων που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή. Θα ήταν φυσικά και μία διπλωματική καταστροφή για την σημερινή κυβέρνηση των ΗΠΑ. Από την άλλη , το Ισραήλ δεν είναι βέβαιο ότι θα ήθελε να βρεθεί ταυτόχρονα με ανοιχτά μέτωπα σε επτά πλευρές. Δηλαδή , να συνεχίζεται ως ένα βαθμό η σύγκριση σύγκρουση στην Γάζα , να υπάρξει επίθεση από την εξτρεμιστική οργάνωση των σιιτών του Λιβάνου , την Χεζμπολάχ εναντίον του, να χτυπηθεί από φιλοϊρανικές πολιτοφύλακες που βρίσκονται στην Συρία, από φιλοϊρανικής οργανώσεις που βρίσκονται στο Ιράκ και από τους αντάρτες Χούθι που έχουν καταλάβει ένα μεγάλο μέρος της Υεμένης , συν μία επίθεση από το Ιράν. Αυτό καταλαβαίνει και το ίδιο το Ισραήλ ότι δεν θα ήταν εύκολα αντιμετωπίσιμο και ούτε εύκολο να λήξει. Μην ξεχνάμε ότι και η ισραηλινή κοινωνία είναι κουρασμένη μετά από 10 ολόκληρους μήνες που βρίσκεται σε μία οιονεί εμπόλεμη κατάσταση. Αλλά και οι αραβικές χώρες δεν θα μπορούσαν εύκολα να το αντιμετωπίσουν αυτό γιατί πολλές μετριοπαθείς αραβικές χώρες αισθάνονται την απειλή του Ιράν , ειδικά η Σαουδική Αραβία είναι ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής του Ιράν και μία διάχυση της κρίσης θα σήμαινε επανάληψη συγκρούσεων κυρίως μεταξύ σιιτών και σουνιτών μουσουλμάνων σχεδόν σε ολόκληρο τον κόσμο. Επομένως όλοι προσπαθούν αυτό να το απομακρύνουν αυτό.
Σύμφωνα με το αμερικανικό Πεντάγωνο , τα αεροπλανοφόρα που έχουν στείλει οι ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή είναι « ένα πολύ ισχυρό μήνυμα » αποτροπής στο Ιράν .Πιστεύετε πώς η συγκεκριμένη κίνηση βοηθά στην αποκλιμάκωση ;
Είναι βέβαιο ότι έχει σχέση με το Ιράν , όπως είναι βέβαιο ότι έχει σχέση και με την Χεζμπολάχ. Τα αεροπλανοφόρα αυτά μπορούν να απλώσουν μία ασπίδα προστασίας πάνω από το Ισραήλ σε περίπτωση που δεχθεί επίθεση από το Ιράν και από την Χεζμπολάχ. Διότι , αν είναι μαζική η εκτόξευση πυραύλων από το Ιράν και από την Χεζμπολάζ είναι βέβαιο ότι ο σιδερένιος θόλος πάνω από το Ισραήλ , το Iron Dome δεν θα μπορέσει να συγκρατήσει όλα τα πυραλικά χτυπήματα. Από εκεί και πέρα εάν η επίθεση του Ιράν ξεπεράσει ορισμένα όρια φυσικά και από αυτά τα αεροπλανοφόρα μπορεί να εκτοξευθούν και επιθέσεις εναντίον του ίδιου του Ιράν. Αυτό η ιρανική ηγεσία το ξέρει και για αυτό βλέπουμε ότι προσπαθεί να φιλτράρει κάπως το τι στόχους μπορεί να χτυπήσει και μέχρι ποιου σημείου μπορεί να φτάσει. Και το Ιράν έχει μία δυσκολία να ξεπεράσει ορισμένα όρια διότι ξέρει πως αν τα ξεπεράσει θα δεχθεί σίγουρα επίθεση από το Ισραήλ και πολύ πιθανόν από τις Ηνωμένες Πολιτείες . Θα χτυπηθεί η στρατιωτική υποδομή του, θα χτυπηθεί το πυρηνικό του πρόγραμμα και θα χτυπηθεί και οικονομία του , η οποία έτσι κι αλλιώς περνάει δύσκολες στιγμές λόγω των διεθνών κυρώσεων που του έχουν επιβληθεί εξαιτίας του γεγονότος ότι το Ιράν δεν δέχεται πλέον διεθνείς επιθεωρητές στο πυρηνικό του πρόγραμμα .