Οι ταινίες τρόμου μπορούν να σε βοηθήσουν στην αντιμετώπιση του άγχους
Σκηνή από την ταινία τρόμου «Hereditary».
photo/A24/PalmStar/Media Finch Entertainment/Windy Hill PicturesΓια τους δια βίου λάτρεις του είδους, συχνά δεν υπάρχει τίποτα πιο χαλαρωτικό από το να καθίσετε μετά από μια κουραστική και αγχωτική μέρα βλέποντας κουβάδες αίμα, βουνά με πτώματα και εντόσθια που προβάλλονται στην οθόνη σε μια ταινία τρόμου.
Ακούγεται αντιπαραγωγικό στην ιδέα της χαλάρωσης, αλλά ο καθένας έχει τις δικές του ιδιορρυθμίες. Μερικοί λαοί προτιμούν τις κωμωδίες, άλλοι χαλαρώνουν με μουσική ή με podcast, ενώ όσοι έχουν πιο... αυστηρή διάθεση δεν βρίσκουν τίποτα πιο ανακουφιστικό από το να βλέπουν αθώα θύματα να τεμαχίζονται βάναυσα από έναν ψυχωτικό δολοφόνο.
Υπάρχει μια σταθερή ομάδα θαυμαστών που λατρεύουν το είδος που δεν θα μπορούσε καν να σκεφτεί την ιδέα να παρακολουθήσει κάτι έστω και από απόσταση πριν κοιμηθεί, ενώ άλλοι δεν μπορούν να σκεφτούν τίποτα καλύτερο. Ο καθένας στο δικό του, όπως λέει το παλιό ρητό, αλλά υπάρχει μια λίγη επιστημονική βάση για να καταδείξει ότι ίσως αξίζει τον κόπο να πυροδοτήσει κάποιος τρόμο στην πλησιέστερη τηλεόραση ή συσκευή για να κρατήσει μακριά τα συναισθήματα του άγχους.
Η Margaret J. King – η διευθύντρια του Κέντρου Πολιτιστικών Μελετών και Ανάλυσης της Μ.Βρετανίας – πιστεύει ότι ο τρόμος μπορεί να λειτουργήσει ως ένα είδος συναισθηματικής άφεσης.
«Οι ταινίες τρόμου έχουν μακρά ιστορία στο να παρέχουν ένα είδος καθησυχασμού», είπε. «Οι θεατές μπορούν να βυθιστούν σε μια οδυνηρή αφήγηση, αλλά ταυτόχρονα να είναι απόλυτα ασφαλείς, ικανοί να ελέγξουν το ερέθισμα απενεργοποιώντας το ή στρέφοντας την προσοχή στον περιβάλλοντα χώρο».
Μελέτες έχουν βρει ότι υπάρχουν πολλά πιθανά οφέλη για την ψυχική υγεία που προέρχονται από τον τρόμο, αν και είναι εντελώς υποκειμενικά. Σε τελική ανάλυση, κάποιος που δεν ενδιαφέρεται καθόλου για το μέσο συνιστάται καλύτερα να μην καθίσει να παρακολουθήσει τον «Εξορκιστή» όταν πρόκειται να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.
Από την άλλη πλευρά, η ανακούφιση από το στρες μπορεί να είναι κάτι που μπορεί να προσφέρει μια ταινία τρόμου, καθώς και η ικανότητα σταδιακής μείωσης του αντίκτυπου των στρεσογόνων παραγόντων και των παραγόντων που προκαλούν την πραγματική ζωή με την έκθεση σε φανταστικό περιεχόμενο που απεικονίζει φόβους και τρόμους μέσα σε έναν ασφαλή, ελεγχόμενο κόσμο - ρυθμισμένο περιβάλλον, όπως εξήγησε η κλινική ψυχολόγος Melanie Bryan στη South China Morning Post.
«Δεν υπάρχουν πολλά περιβάλλοντα, εκτός από τις συναυλίες, που επιτρέπουν την έντονη συναισθηματική απελευθέρωση όπως εκείνο μιας ταινίας τρόμου», είπε. «Σε μια πραγματική, απειλητική κατάσταση, αυτό το κύμα αδρεναλίνης προετοιμάζει ένα άτομο να παλέψει, να φύγει ή να παγώσει. Δεν υπάρχει πραγματική απελευθέρωση μέχρι να αποκατασταθεί το αίσθημα ασφάλειας. Τότε η ανακούφιση μπορεί να είναι τεράστια».
Ο τρόμος μπορεί να επηρεάσει τις ορμόνες του στρες και την αδρεναλίνη, αυξάνοντας τους ρυθμούς της καρδιάς και της αναπνοής. Όταν η ιστορία φτάσει στην επίλυσή της, ο εγκέφαλος απελευθερώνει ενδορφίνες για να χαλαρώσει και να ηρεμήσει. Δύσκολα θα λειτουργήσει για όλους, αλλά όταν οι ψυχολόγοι είναι πρόθυμοι να δηλώσουν ότι οι ιστορίες τρόμου στις οθόνες, μεγάλες ή μικρές, έχουν τη δυνατότητα να βοηθήσουν στην καταπολέμηση του άγχους, είναι κάτι που δεν μπορούμε να μην το αναλογιστούμε.